Veel gestelde vragen

  1. Wat is een Europees burgerinitiatief (EBI)?

Een Europees burgerinitiatief is een nieuw middel voor participerende democratie in Europa dat bestaat sinds 1 april 2012. Burgers kunnen een onderwerp op de politieke agenda van Europa zetten door middel van een EBI, waarvoor één miljoen handtekeningen moeten worden verzameld in ten minste zeven verschillende lidstaten van de Europese Unie. De Europese Commissie wil dat burgers een actievere rol spelen in de Europese politieke processen.

  1. Wie organiseert dit?

Een Europees burgerinitiatief moet door minstens zeven mensen uit zeven verschillende lidstaten van de Europese Unie worden georganiseerd. Deze groep wordt het burgercomité genoemd. Ons burgercomité bestaat grotendeels uit vertegenwoordigers van ambtenarenvakbonden. De federatie van ambtenarenbonden EPSU heeft lang campagne gevoerd voor de erkenning van het mensenrecht op water en dit EBI is een zeer belangrijke stap op weg naar de vastlegging van dit recht in wetgeving.

  1. Waarom organiseren jullie dit?

Wij gaan de uitdaging aan om “implementatie van het mensenrecht op water en sanitaire voorzieningen” op de Europese politieke agenda te krijgen. Wij willen een publiek debat op gang brengen en wij willen een verandering teweeg brengen in het Europese waterbeleid. Tot nu toe is het creëren van één markt voor goederen en diensten het belangrijkste doel van de Europese Unie. Maar waterdiensten zijn anders. Deze zijn essentieel voor het leven en water is een natuurlijke hulpbron die beperkt beschikbaar is. Water is geen handelswaar maar een publiek goed dat moet worden beschermd en niet moet worden opengesteld voor concurrentie. Het mensenrecht moet centraal staan in het waterbeleid, niet concurrentie of de voltooiing van de interne markt. Overheden zijn verplicht deze diensten te leveren. Ook de Verenigde Naties hebben hier, na jarenlange besprekingen, overeenstemming over bereikt. Overheden moeten deze rechten implementeren en deze diensten niet overlaten aan de krachten van de markt.

  1. Wie kunnen ondertekenen?

Alle burgers die stemrecht hebben in een van de 27 lidstaten van de EU kunnen dit EBI ondertekenen.

  1. Waarom zou ik ondertekenen?

Omdat u het eens bent met ten minste één van de doelstellingen in dit EBI:

- Alle burgers in de EU moeten gegarandeerd water en sanitaire voorzieningen hebben. Op dit moment zijn er nog steeds ongeveer twee miljoen mensen in Europa die geen goede watervoorziening of sanitaire voorzieningen hebben. Er zijn ook veel mensen met lage inkomens die worden bedreigd met afsluiting omdat zij hun rekeningen niet meer kunnen betalen.

-De Europese Commissie dient te stoppen met het constant pushen van het liberaliseren van de watervoorziening en sanitaire voorzieningen. Het promoten van het leveren van deze diensten door de markt betekent dat diegenen die zich meer kunnen veroorloven betere diensten geleverd krijgen en dat degenen die minder te besteden hebben slechtere diensten geleverd krijgen. Een markt voor waterdiensten betekent: “geen geld, geen water”. Maar water en sanitaire voorzieningen zijn een mensenrecht. De overheid is verplicht om deze diensten aan alle mensen te leveren en is daar ook verantwoordelijk voor.

-Wereldwijd hebben 800 miljoen mensen nog steeds geen toegang tot water en meer dan twee miljard mensen hebben geen toegang tot sanitaire voorzieningen. Europa kan en moet meer doen om zeker te stellen dat ook in andere delen van de wereld mensen kunnen genieten van het mensenrecht op water en sanitaire voorzieningen.

  1. Wie zijn de organisaties achter dit EBI?

Dit EBI wordt gesteund door de Europese Federatie van ambtenarenvakbonden EPSU. EPSU vertegenwoordigt 275 vakbonden en meer dan acht miljoen ambtenaren die actief zijn in allerlei soorten openbare diensten in Europa. Andere Europese of internationale organisaties die het EBI ondersteunen zijn onder meer het EAPN (European Anti Poverty Network – Europees netwerk tegen armoede), de EPHA (European Public Health Alliance – Europese alliantie voor volksgezondheid), het EEB (European Environmental Bureau – Europees milieubureau), de WECF (Women in Europe for a Common Future – Vrouwen in Europa voor een gemeenschappelijke toekomst) en PSI (Public Services International – Internationale overheidsdiensten), de zusterorganisatie van EPSU op mondiaal niveau. Op nationaal niveau zijn er nog veel meer organisaties die dit EBI steunen. U kunt hun logo’s bekijken onder aan de homepage van deze site.

  1. Waar kan ik dit EBI ondertekenen?

U kunt ‘online’ op deze website tekenen door te klikken op “TEKEN!”, of op papier tekenen. Op de pagina ‘Over ons’ kunt u een formulier downloaden om te ondertekenen in uw eigen taal. Maximaal 10 personen kunnen op één papieren formulier tekenen. Zorg ervoor dat u alle velden invult. Dit wordt als eis gesteld  door uw regering. Als u niet alle velden invult, is uw handtekening voor dit EBI ongeldig.

  1. Wanneer kan ik ondertekenen?

Tekenen is mogelijk tot oktober 2013. U kunt alleen voor uzelf ondertekenen en u dient er op te letten dat u alle velden invult, anders is uw handtekening ongeldig.

  1. Wat is het mensenrecht op water? Wat betekent dit?

Het mensenrecht op water en sanitaire voorzieningen betekent dat alle mensen recht hebben op schoon en veilig water en sanitaire voorzieningen. Het moet beschikbaar, toegankelijk, betaalbaar en acceptabel zijn voor de mensen. Deze criteria kunnen van land tot land en zelfs binnen een land verschillen. Het betekent dat het de verantwoordelijkheid van overheden is om ervoor te zorgen dat deze diensten geleverd worden aan iedereen. Hier werd in 2010 overeenstemming over bereikt door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Overheden moeten deze rechten implementeren en deze diensten niet overlaten aan de krachten van de markt.

  1. Waarom is het mensenrecht op water en sanitaire voorzieningen belangrijk?

Het belangrijkste aspect van het mensenrecht op water is dat het mensen rechten geeft. Water en sanitaire voorzieningen als rechten zijn niet langer liefdadigheidskwesties die een overheid kan schenken of afnemen. Het zijn mensenrechten waar mensen aanspraak op kunnen maken. Overheden krijgen meer verantwoordelijkheid waarop ze kunnen worden aangesproken en wanneer mensen eenmaal weten dat ze dit recht hebben, verandert de hele dynamiek omdat zij de overheden kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheden.

  1. Waarom willen jullie gegarandeerde waterdiensten in de EU?

Overheden moeten aan hun verplichting voldoen om water en sanitaire voorzieningen aan iedereen te leveren. Toch denken overheden soms dat de markt deze diensten zal leveren en laten zij dit over aan de krachten van de markt. Maar dit verandert alleen de manier waarop deze diensten worden geleverd. Het implementeren van het mensenrecht op water en sanitaire voorzieningen betekent dat overheden moeten garanderen dat deze diensten beschikbaar, toegankelijk, acceptabel en betaalbaar zijn voor alle mensen. Dit kunnen zij alleen doen door dit middels wetgeving zeker te stellen of te garanderen.

  1.  Waarom zijn jullie tegen liberalisering?

Voorstanders van een marktbenadering beloven altijd goedkopere en betere diensten. Dit is een fabeltje dat is bedacht door de bedrijven die de grootste winsten op een markt behalen. De werkelijkheid laat zien dat dit betere en goedkopere diensten voor de rijken betekent, maar slechtere en duurdere diensten voor de armen. Dit is onacceptabel voor waterdiensten. Concurrentie betekent dat waterbedrijven moeten investeren in marketing, reclame en in de concurrentiestrijd zelf; al dit geld kan dan niet worden geïnvesteerd in de diensten die zij geacht worden te leveren.

  1. Sluiten jullie particuliere bedrijven uit?

De overheid is verplicht om water en sanitaire voorzieningen aan haar bevolking te leveren. Overheden besluiten hoe zij deze diensten organiseren. In de meeste landen worden deze diensten geleverd door openbare bedrijven, in sommige landen door particuliere bedrijven. Het maakt niet zoveel uit, zolang zij maar diensten van goede kwaliteit leveren. Wij willen goede water- en sanitaire voorzieningen voor iedereen. Waterdiensten zijn openbare diensten. Dit betekent dat deze beschikbaar, betaalbaar, acceptabel en toegankelijk moeten zijn voor iedereen. Het belangrijkste doel van particuliere bedrijven is winst maken en dit leidt er toe dat zij zich richten op het leveren van een dienst waar dit het meest winstgevend is. Het leidt tot verwaarlozing van gebieden die niet winstgevend zijn en tot verwaarlozing van de meest behoeftige mensen.

  1. Is het terugdraaien van privatisering jullie doel?

Wij willen dat er een andere focus en een andere benadering komt in het Europese beleid met betrekking tot watervoorziening en sanitaire voorzieningen. Water en sanitaire voorzieningen zijn essentiële diensten voor het leven en sleutelfactoren voor de verwezenlijking van alle mensenrechten. Daarom moet de Europese Commissie zich concentreren op de gegarandeerde levering van water en sanitaire voorzieningen aan alle burgers in Europa en een benadering kiezen die is gebaseerd op rechten in plaats van haar huidige marktgebaseerde benadering. In het waterbeleid moet het mensenrecht centraal staan, niet de voltooiing van de interne markt. Overheden zijn ook verplicht om de watervoorraden te beschermen voor toekomstige generaties. Wij doen diverse praktische voorstellen hoe de EU en de lidstaten aan hun verplichtingen kunnen voldoen, zie meer onder ‘Over’.

  1. Vinden jullie dat waterdiensten gratis zouden moeten zijn?

Iedereen weet of zou moeten weten dat het geld kost om (veilig en schoon) drinkwater en sanitaire voorzieningen te produceren, te transporteren en te leveren. Het mensenrecht betekent dat water en sanitaire voorzieningen voor iedereen betaalbaar moeten zijn. In sommige landen worden de waterdiensten betaald middels belastingen, in andere landen middels heffingen of door een combinatie hiervan. Wij promoten sociale tarieven. Hoe meer je gebruikt hoe hoger de prijs per m3. Dat is eerlijk en in overeenstemming met sociale rechtvaardigheid- en solidariteitsprincipes. Het spoort mensen aan om verstandig te zijn in het gebruik en geen kostbaar (drink)water te verspillen om de tuin te sproeien of de auto te wassen. Het betekent ook dat gewone mensen niet de rekening hoeven te betalen voor industriële of agrarische grootverbruikers die waterbronnen uitputten of deze vervuilen en het moeilijker maken voor waterbedrijven om drinkwater te produceren.

  1. Helpt het mensenrecht op water de armen en de mensen die niet zijn aangesloten op een systeem?

Wij pleiten voor meer openbare uitgaven om water en sanitaire voorzieningen uit te breiden naar de armen. Het mensenrecht op water verplicht overheden ertoe om te garanderen dat iedereen (veilig, schoon, betaalbaar, toegankelijk) water en sanitaire voorzieningen heeft. Dit staat haaks op een marktgerichte benadering die eist dat mensen eerst betalen voor toegang tot het systeem. Je kunt de armen niet vragen om vooraf te betalen voor de aansluiting op een watersysteem. Het vooropstellen van het mensenrecht helpt de armen, een markt voor water doet dat niet. Er is veel bewijs dat dit ondersteunt.

  1. Wie coördineert dit initiatief?

De ambtenarenvakbonden coördineren deze campagne in elk land. U kunt de contactgegevens van elk van de coördinatoren vinden door op de knop ‘over’ boven aan deze pagina te klikken.

  1. Met wie kan ik contact opnemen om te helpen met het verzamelen van handtekeningen?

Neem contact op met uw landelijke coördinator. Klik op ‘over’ en u ziet de lijst van coördinatoren in elk land. Voor meer informatie kunt u ook een van de volgende vijf federaties benaderen: EAPN, EEB, EPHA, WECF of EPSU.

  1. Op welke manier helpt mijn handtekening?

We streven met dit EBI drie doelstellingen na: gegarandeerd water en sanitaire voorzieningen voor iedereen in de 27 lidstaten van de EU; geen liberalisering van waterdiensten en universele toegang tot water en sanitaire voorzieningen. Uiteraard kan dit niet alleen met één miljoen handtekeningen worden bereikt, maar dit EBI is de eerste stap om het op de Europese agenda te krijgen en de doelen te realiseren.

  1. Hoeveel handtekeningen hebben jullie nodig in één land?

Hier vindt U het minimum aantal handtekeningen per land: 

http://ec.europa.eu/citizens-initiative/public/signatories?lg=nl

  1. Wat kan de EU volgens jullie doen om wereldwijd toegang tot water en sanitaire voorzieningen te bewerkstelligen?

De EU kan de bewerkstelliging van universele toegang tot water en sanitaire voorzieningen onderdeel maken van haar ontwikkelingsbeleid. Het is opnieuw een kwestie van focus. Het is belangrijker dat mensen goed water en goede sanitaire voorzieningen hebben dan dat het handelsbeleid van een land gunstig is voor handel met Europa. De EU kan meer geld ter beschikking stellen voor de verbetering van de watervoorziening en sanitaire voorzieningen en de EU kan partnerschappen tussen openbare organisaties bevorderen, dat wil zeggen samenwerking in plaats van concurrentie. Wij hebben diverse praktische voorstellen die u kunt zien onder ‘Over’.

  1. Wat kan ik doen om dit EBI te ondersteunen?

U kunt de bekendheid vergroten en deze campagne promoten door informatie te verspreiden, er met vrienden en andere mensen over te spreken of een evenement te organiseren over dit EBI. Gebruik Facebook, Twitter of andere middelen om mensen te laten weten dat u dit initiatief ondersteunt. U kunt ook helpen door handtekeningen op papier te verzamelen: neem contact op met de landelijke coördinator in uw land om te weten hoe en wanneer handtekeningen worden verzameld. Vergeet niet dat wanneer mensen ondertekenen (en wanneer u zelf ondertekent), alle velden moeten worden ingevuld. Dit is een eis die gesteld wordt door uw overheid. Als niet alle velden ingevuld zijn, is uw handtekening voor dit EBI ongeldig.

  1. Wie zitten er in het burgercomité?

In ons burgercomité zitten 33 mensen uit alle 27 lidstaten van de EU. Zie ‘over’ voor hun namen.

  1. Wat is de wettelijke basis om de Europese Commissie te verzoeken tot actie over te gaan?

Het EBI moet binnen de bevoegdheden van de Europese Commissie liggen. De bevoegdheden van de Europese Commissie staan beschreven in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (het WerkingsVerdrag, WVEU), beter bekend als het Verdrag van Lissabon. Ons EBI verwijst naar de artikelen 14 (over diensten van algemeen belang) en 209 en 210 (over ontwikkelingssamenwerking) van het Verdrag.